Hướng dẫn cuộc sống tại Úc

Ở Úc, bên cạnh khoản bồi thường sau khi bị thương trong lúc làm việc, pháp luật còn quy định các quyền an toàn phải được đảm bảo trước khi bị thương. Người điều hành doanh nghiệp, bao gồm người sử dụng lao động (PCBU), phải tạo ra nơi làm việc an toàn trong phạm vi khả thi hợp lý. Người lao động có quyền được cung cấp thông tin và đào tạo về an toàn, quyền nêu vấn đề an toàn và tham gia tham vấn, cũng như quyền ngừng làm việc khi gặp mối nguy hiểm đáp ứng đủ điều kiện luật định (VIC thực hiện theo cách khác). Luật WHS mẫu (Model WHS Act) mà các tiểu bang lấy làm khuôn mẫu coi không chỉ nhân viên mà cả nhà thầu, lao động phái cử (labour hire), thực tập sinh và tình nguyện viên là người lao động (worker).

Luật WHS mẫu gọi người điều hành doanh nghiệp, bao gồm người sử dụng lao động, là PCBU (Person Conducting a Business or Undertaking). Trong phạm vi khả thi hợp lý, PCBU có nghĩa vụ chăm sóc chính (primary duty of care) đối với sức khỏe và an toàn của người lao động: phải đảm bảo môi trường và phương thức làm việc an toàn, cung cấp thông tin, đào tạo và giám sát cần thiết, cùng các tiện nghi phúc lợi như nhà vệ sinh (s19). Khi có nhiều PCBU liên quan, chẳng hạn thầu phụ hoặc labour hire, các bên phải tham vấn và phối hợp với nhau.

Theo Luật mẫu (trừ VIC), người lao động có thể ngừng hoặc từ chối làm việc khi lo ngại một cách hợp lý (reasonable concern) rằng làm việc sẽ gây rủi ro nghiêm trọng (serious risk) cho sức khỏe hoặc an toàn, và rủi ro đó bắt nguồn từ việc tiếp xúc ngay lập tức hoặc sắp xảy ra với mối nguy (immediate or imminent exposure to a hazard) (s84). Khi đã ngừng làm việc, bạn phải báo cho PCBU càng sớm càng tốt và sẵn sàng nhận công việc thay thế (s86); PCBU có thể chỉ đạo công việc thay thế an toàn (s87).

• HSR chỉ đạo ngừng làm việc (s85) — là quyền riêng, chỉ HSR đã hoàn thành khóa đào tạo mới thực hiện được, và phải tham vấn, thử giải quyết trước (trừ trường hợp khẩn cấp)
• Nghĩa vụ của người lao động (s28) — phải quan tâm hợp lý đến sự an toàn của bản thân và người khác, đồng thời làm theo các chỉ dẫn hợp lý của PCBU
• Cấm trả đũa — Luật WHS (s104–105) cấm sa thải hoặc đối xử bất lợi vì bạn đã nêu vấn đề an toàn

Các rủi ro có thể gặp ở bất kỳ ngành nghề nào được gom thành bốn nhóm. Trang này không hướng dẫn cách làm việc, chỉ giới thiệu quyền và kênh báo cáo.

Nếu an toàn và phù hợp, hãy báo trong nội bộ nơi làm việc trước; nếu không giải quyết được hoặc khó lên tiếng, hãy liên hệ cơ quan quản lý của tiểu bang nơi bạn làm việc. Safe Work Australia là cơ quan chính sách nên không phải nơi tiếp nhận báo cáo.

• Khẩn cấp thì gọi 000 trước — nếu có người bị thương hoặc tính mạng bị đe dọa, hãy gọi cấp cứu trước khi liên hệ cơ quan quản lý.
• Đừng chỉ nói miệng, hãy ghi lại — ghi chú ngày, địa điểm, người bạn đã báo, và lưu lại bằng tin nhắn hoặc email.
• Có nhiều nơi để báo — quản lý, HSR; nếu đang làm việc phái cử (labour hire) hoặc thực tập, bạn cũng có thể nêu lo ngại về an toàn với đơn vị chủ quản của mình.
• Kiểm tra kênh ẩn danh — NSW có ứng dụng 'Speak Up Save Lives', ACT và NT cho phép báo cáo ẩn danh; tuy nhiên vì khó liên lạc lại nên việc xác minh tiếp theo có thể bị hạn chế.
• Yêu cầu thông dịch — nếu khó khăn về tiếng Anh, hãy yêu cầu thông dịch viên (TIS National 131 450) khi gọi điện.

Quyền an toàn có điều kiện nên rất dễ bị hiểu sai. Năm điểm dưới đây đặc biệt dễ gây nhầm lẫn.

• Hiểu lầm "quá bao nhiêu độ thì được ngừng làm việc" — Safe Work Australia giải thích rằng không có một 'nhiệt độ ngừng việc' duy nhất; PCBU phải loại bỏ hoặc giảm thiểu rủi ro.
• Hiểu lầm "cứ bất tiện hay vất vả là được từ chối" — Đây là quyền áp dụng khi bạn lo ngại một cách hợp lý về rủi ro nghiêm trọng do tiếp xúc ngay lập tức hoặc sắp xảy ra với mối nguy. Bạn phải báo việc đã ngừng làm việc và làm theo chỉ dẫn về công việc thay thế an toàn.
• Hiểu lầm "làm hợp đồng hoặc phái cử thì không áp dụng" — Theo luật mẫu, không chỉ nhân viên mà cả nhà thầu, lao động phái cử (labour hire), thực tập sinh và tình nguyện viên cũng là worker.
• Hiểu lầm "báo cho Safe Work Australia là được" — Đây chỉ là cơ quan chính sách toàn quốc, không phải cơ quan quản lý. Hãy báo cho cơ quan quản lý của tiểu bang nơi bạn làm việc.
• Hiểu lầm "đã có bồi thường tai nạn lao động nên không cần báo cáo" — Bồi thường là chế độ áp dụng sau khi bị thương. Nếu đã bị thương, hãy xem hướng dẫn 'Yêu cầu bồi thường tai nạn lao động'.